پنجشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ - ۲۳:۱۸
«هدا» دسترسی هوشمند پژوهشگران به منابع علوم اسلامی را تسهیل می‌کند

محمدامین قاسمی‌نیا در آیین رونمایی از محصولات فناورانه علوم اسلامی با تشریح قابلیت‌های سامانه هوشمند «هدا» گفت: این سامانه با بهره‌گیری از هوش مصنوعی، امکان جست‌وجو، بازیابی و پردازش هوشمند منابع علوم اسلامی را فراهم کرده و به پژوهشگران کمک می‌کند به جای صرف زمان برای جست‌وجوی منابع، تمرکز بیشتری بر تحلیل و استدلال داشته باشند.

به گزارش خبرگزاری حوزه، محمدامین قاسمی‌نیا، دانشجوی فوق‌دکتری هوش مصنوعی، در آیین رونمایی از محصولات فناورانه علوم اسلامی مؤسسه علم، تمدن و عرفان، به تشریح قابلیت‌های سامانه هوشمند «هدا» پرداخت و گفت: این سامانه با هدف تسهیل پژوهش در علوم اسلامی و دسترسی هوشمند پژوهشگران به منابع دینی طراحی شده است.

وی با اشاره به محدودیت ابزارهای موجود پژوهشگران اظهار کرد: برخی ابزارها صرفاً در حد کتابخانه دیجیتال عمل می‌کنند و برخی ابزارهای پیشرفته نیز به دلیل پیچیدگی، نیازمند تخصص ویژه هستند؛ از سوی دیگر، ابزارهای عمومی هوش مصنوعی نیز به دلیل محدودیت آموزش بر متون اسلامی و دسترسی ناکافی به منابع شیعی، ممکن است در پاسخ به پرسش‌های تخصصی دچار خطا یا تولید مطالب ساختگی شوند.

قاسمی‌نیا افزود: «هدا» برای رفع این مشکل به‌عنوان یک واسط هوشمند میان کاربر و مجموعه‌ای از ابزارهای تخصصی طراحی شده است؛ به‌گونه‌ای که کاربر می‌تواند پرسش خود را با زبان طبیعی مطرح کند و سامانه بر اساس نوع سؤال، ابزار مناسب را انتخاب کرده و در چند مرحله به جست‌وجو، بازیابی و بررسی اطلاعات بپردازد.

وی تفاوت «هدا» با چت‌بات‌های عمومی را در شیوه دسترسی به دانش دانست و گفت: چت‌بات معمولی عمدتاً از دانش قبلی خود برای تولید پاسخ استفاده می‌کند، اما عامل هوشمند از دانش موجود برای پیدا کردن پاسخ بهره می‌گیرد؛ بنابراین «هدا» تلاش می‌کند پاسخ را از منابع بازیابی کرده و سپس بر اساس آنها تولید کند.

این پژوهشگر هوش مصنوعی با اشاره به منابع اطلاعاتی «هدا» بیان کرد: این سامانه به پایگاه جامع رجالی «سَقات» و بیش از ۱۲ ابزار آن، پیکره حدیثی «رضوان» با بیش از یک میلیون و ۲۴۰ هزار حدیث از منابع شیعه و اهل‌سنت و کتابخانه «گنجینه» با حدود ۱۹ هزار جلد کتاب دسترسی دارد.

وی ادامه داد: «هدا» همچنین امکان جست‌وجوی معنایی و چندزبانه را فراهم کرده و حدود ۳۱۴ هزار پرسش و پاسخ دینی و ۲۷۵ هزار تقریر از دروس حوزوی نیز در اختیار آن قرار گرفته است؛ بنابراین سامانه می‌تواند برای پاسخ به یک پرسش، به‌صورت همزمان در منابع حدیثی، کتاب‌ها، پرسش و پاسخ‌های دینی و تقریرات دروس حوزوی جست‌وجو کند.

قاسمی‌نیا با تأکید بر قابلیت استنادپذیری «هدا» گفت: کاربر می‌تواند روی منابع و ارجاعات ارائه‌شده کلیک کرده و متن روایت، نشانی دقیق منبع، صفحه کتاب یا متن اصلی را مشاهده و صحت پاسخ را بررسی کند.

وی همچنین قابلیت تولید اینفوگرافی، نمودار و گراف‌های چندلایه و نیز امکان تعامل مستمر با کاربر را از دیگر ویژگی‌های سامانه برشمرد و افزود: «هدا» می‌تواند پرسش‌های بعدی کاربر را در ارتباط با پاسخ قبلی درک کند و بازخورد کاربران نیز برای ارتقای نسخه‌های آینده سامانه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این دانشجوی فوق‌دکتری هوش مصنوعی در پایان گفت: «هدا» بخشی از پروژه بزرگ‌تر «سامانه مجتهد» است که ابزارهای دیگری نیز برای آن طراحی شده و در آینده توسعه خواهد یافت؛ هدف نهایی این است که مجتهد یا پژوهشگر علوم اسلامی بتواند با طرح یک پرسش طبیعی، از مجموعه گسترده‌ای از منابع و ابزارهای تخصصی استفاده کند و به جای صرف زمان برای جست‌وجوی منابع، زمان بیشتری را به تحلیل و استدلال اختصاص دهد.

انتهای پیام

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha